Geschreven door: Fieke 

De afgelopen 5 maanden heb ik hard gewerkt om een goed onderzoek neer te zetten voor mijn stage en dus voor Voedselbos ’t Mortelke. Het onderzoek is nu afgerond en naar mijn mening was het proces en nu het resultaat heel erg interessant! Zoals jullie weten wil Voedselbos ’t Mortelke graag een rendabel voedselbos worden. Het doel is om echt ecologisch, economisch en sociaal in balans te komen en daarmee te laten zien dat het anders kan. In deze blogpost ga ik jullie meer vertellen over mijn onderzoek die in gaat op de economische uitdagingen van het voedselbos. De hoofdvraag luidde als volgt: ‘wat zijn potentiële afzetmarkten voor de oogst van Voedselbos ’t Mortelke en hoe kunnen deze samenwerkingen worden gerealiseerd?’ 

Uitdagingen voor een beginnend voedselbos 

Aangezien Voedselbos ’t Mortelke een start-up is komen er veel uitdagingen naar boven. Er is namelijk nog geen bestaand klantenbestand voor de afzet van de oogst van het voedselbos en daarbovenop is de supply-chain ook  onderontwikkeld. Veel voedselbossen, die ook graag een rendabel voedselbos willen gaan creëren gebaseerd o.a op de oogst, zitten in hetzelfde schuitje nu ze merken dat de bomen beginnen te groeien en ze er binnenkort de vruchten van kunnen plukken! Aan wie gaan we deze producten verkopen en hoe gaan we dat vormgeven? Aan mij de taak om daar antwoord te geven met mijn onderzoek.

Hoe ik deze uitdaging heb onderzocht 

Om antwoord te krijgen op deze vraag ‘wat zijn potentiële afzetmarkten voor de oogst van Voedselbos ’t Mortelke en hoe kunnen deze samenwerkingen worden gerealiseerd?’ heb ik kwalitatief onderzoek gedaan. Veel verschillende partijen zijn geïnterviewd om meer inzicht te krijgen over de behoeften van de markt. Ik heb contact opgenomen met restaurants, biologische supermarkten, groenteboeren, landwinkels, catering en individuen. Van veel bedrijven kreeg ik een hele enthousiaste reactie waarin vermeld werd dat ze graag met me in gesprek zouden willen gaan in de vorm van een interview! Uiteindelijk heb ik interviews mogen voeren met verschillende restaurants en organisaties in de omgeving, zoals een groenteboer, cateraar en een biologische supermarkt. Wat interessant was is dat de meeste enthousiaste reacties van één bepaalde sector kwamen, namelijk van de restaurants. Zij hadden een erg proactieve houding om een potentiële samenwerking te onderzoeken. 

Het resultaat

Behoeftes van de participanten in het onderzoek kunnen samengevat worden in het volgende:

  • Er is net zo veel interesse in de verse oogst als in de verwerkte oogst. 
  • Er is behoefte aan open, eerlijke en duidelijke communicatie wanneer het aankomt op samenwerkingen.
  • Ook is er de behoefte om zo veel mogelijk zekerheid te creëren in een sector waarin veel flexibiliteit nodig is. De oogst kan namelijk mislukken en de hoeveelheden kunnen moeilijk voorspeld worden. Deze behoefte zou geuit kunnen worden in de vorm van een oogstkalender met smaakindicaties. 
  • Geen vereiste certificering
  • HACCP cursus vereist wanneer producten ingemaakt worden.
  • Dat ze de oogst óf kunnen ophalen óf dat de oogst geleverd wordt. Bijna niemand was bereidt om langs te komen en zelf te oogsten.
  • Veel onduidelijkheden over de hoeveelheden van afname.

Meest gestelde vraag was: hoe kan de kwaliteit van de oogst gewaarborgd worden tijdens transport en met betrekking tot de houdbaarheid?

Conclusie

Er is nog veel onduidelijkheid omtrent concrete stappen die gezet kunnen worden om samenwerkingen te realiseren. Er is echter wel een overzicht gecreëerd van de behoeften van de markt. Voedselbos ’t Mortelke kan op basis hiervan wel bepaalde keuzes maken om door te ontwikkelen. Het voornaamste resultaat van het onderzoek waren de volgende twee aspecten: het creëren van een netwerk en naamsbekendheid en de formulering van meerdere vervolgvragen die nuttig kunnen zijn om in de toekomst te onderzoeken! Voedselbos ’t Mortelke heeft nu meerdere contacten ter beschikking waarmee een samenwerking onderzocht kan worden door met elkaar in gesprek te gaan en te experimenteren. 

Kortom: het is op dit moment nog niet mogelijk om duidelijke afspraken te maken met bedrijven om een samenwerking te starten. Het gesprek kan echter wel geïnitieerd worden waarbij samen gekeken wordt hoe in de toekomst een samenwerking eruit zou kunnen gaan zien. Hierbij zal veel experimentatie en creativiteit vereist worden.

‘Het zaadje is in ieder geval geplant!’